Çıktığı günden beri rekorlara imza atan, bugüne kadarki en performanslı Windows olan Windows 7′nin SP1 versiyonu dağıtılmaya başlandı. Şimdilik yalnızca Technet ve MSDN abonolerinin erişebildiği SP1 kurulum dosyalarına önümüzdeki günlerde herkes erişebiliyor olacak. Windows 7′nin yanında Windows Server 2008 R2 SP1 de kullanıma sunuldu. Tek bir dosya ile 2 isletim sistemini de güncelleştirmek mümkün.
Dikkat edilecek olursa powershell ile erişilemeyecek yer yok!
Bu sefer de Powershell içerisinden e-mail atacağız. Bazen özellikle test amaçlı olarak hızlı bir e-mail atmanız gerekebilir. Ya da her 5 dakikada bir e-mail sunucunuza dış bir e-mail hesabınızdan e-mail atarak sisteminizin çalışabilirliğini kontrol edebilirsiniz. Ben de bu amaçla hazırladığım bu script’i kullan?yorum. İşte o script!
| $hesapbilgileri = Get-Credential$kullaniciAdi = $hesapbilgileri.username.Replace(“\”,”")
$parola = $hesapbilgileri.GetNetworkCredential().password $Emailfrom=”test@hotmail.com” $EmailTo = “onur.okutucu@bilgeadam.com” $Subject = “Baki Onur OKUTUCU – MVP” $Body = “Baki Onur OKUTUCU” $SMTPServer = “smtp.live.com” $SMTPClient = New-Object Net.Mail.SmtpClient($SmtpServer, 587) $SMTPClient.EnableSsl = $true $SMTPClient.Credentials = New-Object System.Net.NetworkCredential($kullaniciAdi, $parola); $SMTPClient.Send($Emailfrom, $EmailTo, $Subject, $Body) |
Yukarıdaki script içerisinde kırmızı ile işaretlediğim yerleri kendinize göre değiştirip kullanabilirsiniz.
Script çalıştırıldığında önce sizden e-mail adresinizi ve sifrenizi isteyecektir. Sonrasında ise yukarıdaki bilgilere göre e-mail gönderecektir.
Yukarıdaki script sizden e-mail adresi ve parola soruyor. Bunu daha da otomatik hale getiremez miyiz?
Eğer e-mail adresi ve sifre sormasını istemiyorsanız Script’i aşağıdaki şekilde kullanmalısınız. Unutmamalısınız ki bu yöntemle sifrenizi peşin peşin script dosyasının içine yazmış oluyorsunuz. Yukarıdaki script bu noktada daha güvenli olabilir. Karar size kalmış!
| $Emailfrom=”test@hotmail.com“$EmailTo = “onur.okutucu@bilgeadam.com”
$Subject = “Baki Onur OKUTUCU – MVP” $Body = “Baki Onur OKUTUCU” $SMTPServer = “smtp.live.com” $SMTPClient = New-Object Net.Mail.SmtpClient($SmtpServer, 587) $SMTPClient.EnableSsl = $true $SMTPClient.Credentials = New-Object System.Net.NetworkCredential(“test@hotmail.com“, “testparola“); $SMTPClient.Send($Emailfrom, $EmailTo, $Subject, $Body) |
Yine kırmızı alanları değiştirmeyi unutmayalım lütfen.
Bingooo!
Tesekkürler,
BakiOnur
Yine Powershell, yine bir kolaylık!
Sık sık alan adı sorgulaması yapıyor musunuz?
Peki Powershell içerisinde bir fonksiyonumuz olsa, istediğimiz an onu kullanarak sorgulamalarımızı Powershell içerisinden hızlıca yapsak? Eminim hoşunuza gidecektir.
Aşağıdaki script ile yapabilecekleriniz:
Aşağıdaki powershell kodumuzu profil dosyanız içine (profile.ps1) kopyalayabilir ya da whois.ps1 ismiyle profil yolunuzun içine kaydedip (daha önceki makalelerimde anlattığımm şekliyle) kullanabilirsiniz.
| function whois($siteadres){
$iewhois = new-object -com “InternetExplorer.Application” $iewhois.navigate(“http://whois.domaintools.com/$siteadres”) start-sleep -s 3 $sonuc=$iewhois.Document.body.innertext $sonuc3=”Bu domain ad? ba?kas? taraf?ndan al?nm??” if ($sonuc -match “This domain name is not registered”){ $sonuc2=”Bu domain ad? bo?, siz alabilirsiniz!” write-host $sonuc2 -foregroundcolor “green” $iewhois.quit() } else{
write-host $sonuc3 -foregroundcolor “red” write-host “——————” -foregroundcolor “red” write-host $sonuc -foregroundcolor “green” $iewhois.quit() } } |
Kullan?m? da oldukça basit.
Örnek: whois olmayandomain.com
Örnek: whois bakionur.com
Tesekkürler,
BakiOnur
“Bakalım Powershell’in sınırlarını ne kadar zorlayabiliyorum” yaklaşımının bir sonucu olarak geliştirdiğim bu script’i de sizlerle paylaşmak istiyorum.
Yine bir fonksiyon kullandım ve script’imi Powershell Profil yoluna attım. Böylece her Powershell açılışında fonksiyonumu tanımasını sağladım.
Bana ise bir tek Powershell’i açıp radyo yazmak düştü!
Bir form tasarımı yaptım ve aşağıdaki gibi gözükmesini sağladım.
Bütün radyo listesini çekip bana sergilediğinde tek yapmak zorunda oldugum Radyo 35′i seçip özlediğim Izmir’imi dinlemekti, ben de öyle yaptım!
İşte kaynak kodları da aşağıdaki gibi. Doğrudan kopyalayıp radyo.ps1 ismiyle kaydedip Powershell içerisinden kullanabilirsiniz.
| function radyo {
[reflection.assembly]::loadwithpartialname(“System.Windows.Forms”) | Out-Null [reflection.assembly]::loadwithpartialname(“System.Drawing”) | Out-Null
$form1 = New-Object System.Windows.Forms.Form $button2 = New-Object System.Windows.Forms.Button $button1 = New-Object System.Windows.Forms.Button $comboBox1 = New-Object System.Windows.Forms.ComboBox $InitialFormWindowState = New-Object System.Windows.Forms.FormWindowState
$button1_OnClick= { if ($radyocal){ $radyocal.quit() }
$form1.Text = “Radyo Yukleniyor – BakiOnur Radyo”
$radyolar = new-object -com “InternetExplorer.Application” $radyolar.navigate(“http://www.radyolar.org/radyolar.asp”) start-sleep -s 2
$bulunanistasyon=$radyolar.Document.getElementsByTagName(“a”) | where{$_.innertext -eq $combobox1.selecteditem} $radyocal = new-object -com “InternetExplorer.Application” $radyocal.navigate($bulunanistasyon.href)
$radyolar.quit() $form1.Text = “BakiOnur Radyo” }
$form1_load={ $form1.Text = “Liste Yükleniyor – BakiOnur Radyo” $radyolar = new-object -com “InternetExplorer.Application” $radyolar.navigate(“http://www.radyolar.org/radyolar.asp”) start-sleep -s 2
$link = $radyolar.Document.getElementsByTagName(“a”) $link | foreach{ if(!($_.innertext -eq $null)){ $combobox1.items.add($_.innertext)}
}
$combobox1.items.remove(“Anasayfa”) $combobox1.items.remove(“YARDIM”) $combobox1.items.remove(“Radyolar”) $combobox1.items.remove(“Radyo Ekle”) $combobox1.items.remove(“ANASAYFA”) $combobox1.items.remove(“Frekanslar”) $combobox1.items.remove(“Sohbet Odas?”) $combobox1.items.remove(“?leti?im”) $combobox1.items.remove(“REKLAM”) $combobox1.items.remove(“SIK SORULAN SORULAR”) $combobox1.items.remove(“NEDEN D?NLEYEM?YORUM”) $combobox1.items.remove(“HATA B?LD?R”) $combobox1.items.remove(“?LET???M”) $combobox1.items.remove(“Radyo ekle”)
$radyolar.Quit() $form1.Text = “Radyo Seciniz – BakiOnur Radyo” }
$button2_OnClick= {
$acikapp = new-object -com shell.application $acikradyo = $acikapp.windows() | where {$_.Type -eq “HTML Document” -and $_.locationURL -like “*http://www.radyolar.org/*”} if($acikradyo){ $acikradyo.quit() } $form1.close() }
$OnLoadForm_StateCorrection= { $form1.WindowState = $InitialFormWindowState }
$System_Drawing_Size = New-Object System.Drawing.Size $System_Drawing_Size.Height = 101 $System_Drawing_Size.Width = 252 $form1.ClientSize = $System_Drawing_Size $form1.DataBindings.DefaultDataSourceUpdateMode = 0 $form1.Name = “form1″ $form1.Text = “BakiOnur Radyo”
$button2.DataBindings.DefaultDataSourceUpdateMode = 0
$System_Drawing_Point = New-Object System.Drawing.Point $System_Drawing_Point.X = 153 $System_Drawing_Point.Y = 66 $button2.Location = $System_Drawing_Point $button2.Name = “button2″ $System_Drawing_Size = New-Object System.Drawing.Size $System_Drawing_Size.Height = 23 $System_Drawing_Size.Width = 75 $button2.Size = $System_Drawing_Size $button2.TabIndex = 2 $button2.Text = “Kapat” $button2.UseVisualStyleBackColor = $True $button2.add_Click($button2_OnClick)
$form1.Controls.Add($button2)
$button1.DataBindings.DefaultDataSourceUpdateMode = 0
$System_Drawing_Point = New-Object System.Drawing.Point $System_Drawing_Point.X = 153 $System_Drawing_Point.Y = 31 $button1.Location = $System_Drawing_Point $button1.Name = “button1″ $System_Drawing_Size = New-Object System.Drawing.Size $System_Drawing_Size.Height = 23 $System_Drawing_Size.Width = 75 $button1.Size = $System_Drawing_Size $button1.TabIndex = 1 $button1.Text = “Dinle” $button1.UseVisualStyleBackColor = $True $button1.add_Click($button1_OnClick)
$form1.Controls.Add($button1)
$comboBox1.DataBindings.DefaultDataSourceUpdateMode = 0 $comboBox1.FormattingEnabled = $True $System_Drawing_Point = New-Object System.Drawing.Point $System_Drawing_Point.X = 12 $System_Drawing_Point.Y = 33 $comboBox1.Location = $System_Drawing_Point $comboBox1.Name = “comboBox1″ $System_Drawing_Size = New-Object System.Drawing.Size $System_Drawing_Size.Height = 21 $System_Drawing_Size.Width = 121 $comboBox1.Size = $System_Drawing_Size $comboBox1.TabIndex = 0
$form1.Controls.Add($comboBox1)
$InitialFormWindowState = $form1.WindowState
$form1.add_Load($OnLoadForm_StateCorrection) $form1.add_Load($form1_load)
$form1.ShowDialog()| Out-Null
}
|
Umarım müzik keyfinize katkıda bulunmusumdur!
Tesekkürler,
BakiOnur
|
|
Bulut Bilişim (Cloud Computing)
Giriş
İnsanlık tarihi çok çeşitli aşama ve süreçler yaşamıştır. İlkel toplumlar önce tarım hayatıyla tanışmış ve hayatlarının önemli bir bölümünü bu hayat ile sürdürmüşlerdir. Emeğin esas olduğu bu düzen daha sonra yerini insan gücünden çok makinelerin hüküm sürdüğü sanayi devrimine bırakmıştır. Sanayi devrimi ile toplumlar üretmeye başlamış ve üretim, insan hayatının vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Günümüzde de sanayileşmenin önemi büyük olmakla birlikte toplumlar artık bilgiyi de sermaye olarak kullanmaya başlamışlar ve bilgi üretmeye başlamışlardır. Bu da doğal olarak sanayi toplumlarının yavaş yavaş aslında Bilgi Toplumu’na dönüşmesi olarak algılanmaktadır. Sosyal, ekonomik ve teknolojik faktörler birlikte çalışarak “Bilgi”nin de bir teknoloji olarak değer kazanmasına fayda sağlamışlardır. Geldiğimiz noktada bilgi teknolojileri, sanayi başta olmak üzere insanın var olduğu her alanda çok önemli bir yapı taşı haline gelmiştir.
Bilgi Teknolojileri’nin hızlı yükselişi bilginin ölçülebilirliğini gündeme getirmiş ve çalışmalar bilginin saklanması, yeniden kullanılması ve üretime dönüştürülmesi esaslarıyla devam etmiştir. Bu da hiç şüphesiz bilgisayarların hayatımıza hızlı bir giriş yapmasına sebep olmuştur. Böylelikle bilgisayarlar; kişisel hayatımızdan iş hayatımıza, ekonomiden sanayiye her alanda vazgeçilmesi imkansız bir araç haline gelmiştir.
Özellikle 90′lı yılların başından itibaren Internet servislerinin hızla ilerlemesi ile çok çeşitli teknolojiler kullanılmaya başlanmış ve bu hızlı teknoloji yükselişi, birçok hizmeti beraberinde getirmiştir. Bilgi Teknolojleri alanında meydana gelen bu hızlı değişimler, bundan 10 sene önce hayal bile edemeyeceğimiz gelişmeleri hayatımızın bir parçası haline getirmiştir. Şüphesiz her yeni teknoloji ve oluşum bir bakıma farklı iş sahaları ve farklı organizasyonları doğurmuştur. Özellikle Internet’in doğuşu ile birlikte gerek bireysel hayatımız, gerekse şirket yapıları bu değişime ayak uydurmak zorunda kalmış, günlük hayatta sıklıkla yaptığımız bir çok işin içine teknoloji faktörü ve yaklaşımı girmiştir.
Elbette, bütün bu teknolojik gelişmeler, farklı mimarilerin ve gereksinimlerin ortaya çıkmasına ön ayak oldu. Daha önce eksikliğini hissetmediğimiz fakat teknolojinin hayatımıza girmesiyle kendini gösteren gereksinimlerimiz de yine farklı bir teknolojik yaklaşım sayesinde çözüm buldu çoğu zaman. Öyle ya; Internet’ten önceki hayatımızı şöyle kısaca bir gözden geçirecek olsak, banka işlerinden devlet işlerine, sosyal ve kültürel gereksinimlerimizden hukuki hayatımıza kadar her alanda ne kadar sınırlı bir durumda olduğumuzu rahatlıkla görebiliriz. Elbette bu değişim, devlet, hukuk, eğitim, sosyal ve kültürel yapıyı da en az teknoloji kadar değişime mecbur kıldı ve kılmaya da devam edecek şüphesiz.
Bilginin işlenebilirliği ve yönetilebilirliği esas alındığında bunun için çok farklı teknolojiler ve mimariler kullanılıyor diyebiliriz. Özellikle kişisel bilgisayar devriminin ardından ev hayatımıza giren bilgisayarlar ile günlük işlerimizi yürütebilmek fazlasıyla mümkün olabiliyor. Büyük şirket yapılarında da durum bundan çok farklı değil. Yapılan işin konusu ne olursa olsun bilgisayarlar bu işin yapılmasında en önemli oyuncu durumunda yer alıyor. Şirketler, sunduğu hizmetleri bilgisayar ortamında planlıyor, geliştiriyor ve sunuyorlar. Bu süreç elbette bilgi teknolojilerine de gerekli yatırımı yapma zorunluluğunu ortaya koyuyor. Böylece, günümüzde rahatlıkla görebileceğimiz büyük veri merkezleri şirketler tarafından kullanılıyor ve bütün iş bu merkezler aracılığıyla yürüyor.
Bilgi ve Bilgi Teknolojileri
Bilgi, teknolojik anlamıyla verinin işlenmiş hali olarak tanımlanıyor. Veri ise bilginin üretilmesinde kullanılan her bir aşamayı, öğeyi ya da sürece işaret ediyor. Örnek olarak 2+3=5 söyleminde 5 bilgiyi, 2 ve 3 ise veriyi ifade ediyor. Bir müziği oluşturan notalar veri iken müziğin belli bir ahenk ile oluşturduğu bestenin bilgi olarak kabul edilmesi yanlış olmayacaktır. Yine bir bankanın müşterisi için yaptığı faiz hesabında bir çok veri birleşerek nihai olan faiz oranlarını ortaya koyar. Burada da sonuç olarak bilgiye ulaşılır. Bütün bu örneklerde olduğu gibi bilgi, üzerinde emeğin ve belirli bir sürecin olduğu birikimi ifade eder. Daha önceleri farklı şekillerle saklanan bilgi ve veriler günümüzde elektronik ortamda saklanmakta ve işlenmektedir. İlginç ama eskiden kaç ortalı deftere sahip olduğunuz önemliyken şimdilerde kaç GB hafızaya sahip olduğumuzla ilgileniyor olmamızın sebebi de bu olsa gerek!
|
|
→ |
|
|
Resim 1. Veri saklama alışkanlıklarının değişimi
Günümüde şirketler; saklamak zorunda oldukları bilgileri, kendi yapılandırdıkları Veri Merkezleri’nde (Datacenter) muhafaza ediyorlar. Bu büyük veri merkezlerinde çok sayıda sunucu bilgisayar, ağ ve güvenlik donanımı yer alıyor ve bu yapının bütün işleyişi şirketlerin kendileri tarafından sağlanıyor. Elbette bazı istisnalar olabiliyor. Örneğin bir şirkete ait Web Sitesi’nin şirket adına başka bir şirketin sunucularında barındırılması ve yönetilebilmesi sağlanabiliyor. Bu, daha çok küçük çaplı işletmelerin maliyet avantajı sebebiyle tercih ettikleri bir durum oluyor. Büyük kurumlarda ise birçok servis şirketin kendi ver merkezlerinden yürütülüyor. Bunun sebebi de hiç şüphesiz bilgi gizliliğinin kontrol altına alınması.
Bir kurumda çalışan kişilerin kullandıkları bilgisayarların merkezi olarak yönetildikleri ana bilgisayarlara “Sunucu Bilgisayar” adını veriyoruz. Bu sunucular ile ortamda bulunan bütün bilgisayarların işleyişi kontrol altına alınabiliyor. Böylece çalışanlar tarafından yürütülen işin verimli ve kesintisiz olarak yapılması sağlanabiliyor, en azından amaçlanıyor! Amaçlanıyor diyorum çünkü; bir çok sebepten ötürü veri merkezlerinin işleyişi aksayabiliyor ve işin yapılması engellenebiliyor. Sistemlerde kısa bir aksama olabileceği gibi büyük felaketler de olabiliyor. Böylece yapılan iş (üretim, planlama, yönetim vs.) verimsizleşebiliyor ya da tamamen durabiliyor. Bunu için kritik iş yürüten kurumlar, veri merkezlerinde meydana gelebilecek aksaklıklar ya da felaketler için “Felaketten Kurtarma Planları” geliştiriyor. Herhangi bir sorun durumunda nasıl müdahale edileceği, hangi aksiyonların alınacağı ve sistemin eski stabil durumuna en kısa sürede nasıl getirilebileceği bu planlar ile sağlanıyor. Bir bankaya gittiğinizde gişedeki görevlinin size “Şu anda sistem yok, bilgilerinizi göremiyorum” demesinin de arkasında veri merkezlerinde meydana gelen aksaklık ya da kesintiler yatıyor aslında.
Veri merkezlerinde sunulan hizmetin kurumlara maliyetinin yüksek oluşu, yönetim zorlukları ve sorunlara anlık müdahale edebilecek personel sıkıntısı gibi sebepler, yepyeni bir anlayışın ortaya çıkmasına ön ayak oldu diyebiliriz. Bulut Bilişim! (Cloud Computing)
Resim 2. Bulut Bilişim (Cloud Computing)
Bulut Bilişim (Cloud Computing)
Bulut Bilişim (Cloud Computing), basit anlamıyla internet üzerinden sağlanan kaynakları ve servisleri ifade ediyor. Bulut kelimesinin kullanılmasının sebebi hizmetin gözle görülmeyen bir ağ olan Internet üzerinden sağlanmasıdır. Aslında, özellikle Internetin kullanılmaya başlanmasıyla zaten bir çok servis bulut üzerinden sağlanmaktaydı. Buna en güzel örnek DNS (Domain Naming System) olacaktır. Internet ortamında bulunan her bir aygıtın kendine özel bir IP (Internet Protocol) adresi bulunur ve bu sayısal adresler daha kolay akılda kalabilmesi için isimlerle ifade edilirler. İşte Internet ortamında bu sayısal adresleri isimlerle eşleştiren sunucu bilgisayarlara DNS adı verilir. Internet’te bir Web sitesine girmek istediğinizde de (ör: www.bakionur.com) aslında önce modeminiz sizi baplı bulunduğunuz DNS bilgisayarına yönlendirir. Bu DNS bilgisayarı da sizin istediğiniz internet sitesinin ismini sayısal adresine dönüştürerek o adresi bularak size yönlendirir. Böylece siteye girmiş olursunuz. Bir kurum bu DNS servisinde bulunan milyarlarca kaydı kendi ortamında yapılandıracağı yerel bir DNS ile de verebilir. Lakin bunun yönetimi düşünüldüğü kadar kolay değildir. Çünkü bir dizi yönetim, değişiklik ve bakım faaliyeti gerekmektedir ve kurumlar bunun altından tek başlarına kalkamazlar. Bu sebeple merkezi olarak bu hizmeti veren kurumlardan destek alırlar. Aynı şekilde kurumlar, kendilerine ait web sitelerini kendi ortamlarında muhafaza edebilirler ve dış dünyaya bu şekilde yayın yapabilirler ya da web sitelerini merkezi kurumların veri merkezlerlerinde barındırabilirler. İşte bu sebeple yönetimsel olarak iş yükü getiren bu tür servisler merkezi olarak başka kurumlar tarafından verilirler. Bu yaklaşımın biraz daha genişletilmiş şekli olarak düşünürsek, kurumlar, artık kendi sunduğu bir çok hizmeti de Bulut bilişim servis sağlayıcıları üzerinden sunma yoluna gidebiliyorlar.
Bulut Bilişim; içerisinde bir çok platform, servis ve altyapı barındırır. Örnek olarak; kurumlar, kendi veri merkezlerinde kullanılmak üzere sunucu donanımlarına para harcamamak için Bulut hizmeti veren bir şirketin veri merkezinde bulunan sunucu donanımlarını kullanabilirler. Bu durumda Bulut üzerinden sağlanan servis donanımsal tabanlı olacaktır. Bu sayede kurumlar, kendi veri merkezlerindeki sunucuların donanımsal ya da yazılımsal bakımını, hizmeti veren kuruma bırakmış olurlar. Bu ve bunun gibi birçok senaryoda kurumlar hizmetleri Bulut Bilişim Hizmet Sağlayıcısı’ndan (Cloud Computing Service Provider) alabilirler.
Resim 3. Bulut Bilişim Hizmeti Katmanları
Bulut Bilişim kavramını son zamanlarda oldukça değerli kılan faktörleri şöyle bir sıralayalım:
Maliyet Avantajı: Donanım, yazılım ve uygulama satın almak yerine hizmet sağlayıcıların sunduğu hazır donanım ve yazılımlar kullanılmaktadır. Bu sebeple oldukça yüksek bir maliyet avantajı sağlar.
Zaman Avantajı: Sunulan hizmetlere zaman ve mekan sınırlaması olmadan erişilebilir. yerel veri merkezleri kullanılmadığı için bakım ve yönetim faaliyetleri için harcanan zaman büyük oranda azalmaktadır.
Esneklik: Kullanılacak altyapı, platform ya da yazılımları kendi ihtiyaçlarınıza göre belirleyebilir ve istediğiniz zaman üzerlerinde değişiklik yapabilirsiniz. Web üzerinden bütün donanım ve yazılımlarınızı yönetebilirsiniz. Hizmet sağlayıcınızı değiştirerek esnek planlarınızı hayata geçirebilirsiniz.
Uyumluluk: Bir uygulama geliştirmek istiyorsunuz ve bu uygulamanın çalışacağı uygun donanım ve platforma sahip değilsiniz. Bu durumda bil,e farklı hizmet sağlayıcıların sunduğu oldukça geniş bir yelpazeden, ihtiyaçlarınıza en uygun olan seçeneği kullanabilir ve geliştireceğiniz uygulamalar ile uyumlu platforma sahip olabilirsiniz.
Bulut Bilişim, katmanlarla çalışan bir yapıya sahip olduğu için herkatmanda çalışan mimariler ve teknolojiler birbirinden farklıdır. Gün geçtikçe de bu katmanların aralarına alt katmanlar yerleşmekte ve Bulut Bilişim teknolojisi daha karmaşık ama daha sağlam bir karakteristiğe kavuşmaktadır. Bulut Bilişim’in temelinde 3 katman yer almaktadır. Bunlar:
Resim 4. Sunulan Bulut Bilişim Teknoloji Hizmetleri
O halde “Bulut Bilişim Hizmet Sağlayıcıları hangi hizmetleri sunmaktadır?” sorusunu hizmetleri tanıyarak yanıtlayalım.
SaaS (Bulut Yazılım Hizmeti)
Kurum dışarısında barındırılan ve ihtiyaç duyulduğunda internet üzerinden erişilen bütün yazılım tabanlı hizmetleri temsil eden Bulut Bilişim hizmetidir. Internet üzerinden sunulan bu hizmetin kapsamı oldukça geniştir. Kişilerin kişisel e-posta adreslerinin barındırıldığı sunucular da (hotmail, gmail vb.) aslında bu hizmet ile sunulmaktadır. Kurumların çalışanlarına sunduğu e-posta sistemlerini de bu kategoriye sokmak mümkün elbette. Bunun yanında çalışanların internet üzerinden özel dosya ve klasörlere ulaşabilmesi, kurumsal bilgisayar uygulamalarına yine internet üzerinden erişebilmeleri de bu sayede sağlanabilmektedir. Özel veritabanı uygulamaları, arşiv ve yedekleme çözümleri, çevrimiçi mesajlaşma ve toplantı uygulamaları da bu kategoride kullanılabilecek diğer hizmetlerdir. Bu hizmet sayesinde kullanılan uygulamalara Internet’e bağlı herhangi bir bilgisayar ile ulaşılabilir ve gerek kişisel gerekse kurumsal amaçlı kullanılabilir. Böylece uygulamanın bakımı, güncelleştirilmesi ve erişilebilirliği (high-availability) kesintisiz olarak sağlanmış olur. Kurum veri merkezi yerine bu hizmeti sunan kuruluşların veri merkezinde bulunan uygulamalar ile daha hızlı ve güvenli bir yapı kurulabilmektedir. Bu hizmeti daha iyi anlayabilmek için bir şirketin e-posta yapısını örneklendirebiliriz. Şirket; çalışanlarına e-posta hizmetini http://mail.bakionur.com adresinden vermek isteyebilir. Bu durumda http://mail.bilgeadam.com adresi üzerinde bulunan e-posta uygulaması aslında Saas hizmeti veren kurumun veri merkezinde barındırılmaktadır. Bu durumda çalışanlar bunun farkında olmadan internet üzerinden kesintisiz ve hızlı bir şekilde e-postalarına ulaşabilmektedir. Şirketler bu hizmet için Bulut Uygulama Hizmet Sağlayıcısı’na belirli ücretler ödemek koşuluyla bu hizmeti çalışanlarına sunabilirler. Bu sayede uygulamanın barındıralacağı sunucu bilgisayarın maliyetine katlanmamış ve kesintisiz bir hizmet sunmuş olurlar.
Resim 5. Kullanıcılar SaaS Hizmetlerine Web tarayıları aracılığıyla her yerden erişebilirler.
SaaS hizmetine bir başka hizmet de çalışanların bilgisayarlarına yüklenmeyi gerektiren tarzda uygulamalardır. Bir şirketin İnsan Kaynakları departmanının, çalışanların bilgilerini yönettiği bir uygulama örneğinden gidersek; bu uygulamalar da yine Saas Hizmet Sağlayıcı’nın sunduğu Web sitesi üzerinden Web tabanlı olarak çalışanlara sunulmaktadır. Bu sayede İnsan Kaynakları Departmanı çalışanlarının kendi bilgisayarlarına program yüklemelerine gerek kalmamakta ve yer/zaman bağımsız olarak bu uygulamaya kendi hesap bilgileri ile erişebilmektedirler. Bu da doğal olarak iş verimliliğini arttırmaktadır.
Saas Hizmetinin sağladığı faydaları ise şu şekilde listeleyebiliriz:
SaaS hizmeti sunan kurum ve kuruluşlardan bazıları ise şöyle:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Tablo 1. Bazı SaaS (Software As A Service) (Bulut Yazılım) Hizmet Sağlayıcıları
PaaS (Bulut Platform Hizmeti)
Diğer bir Bulut hizmeti olan PaaS (Platform As A Service) ise kişi ve kurumlara bazı uygulamaları geliştirebilmeleri için gerekli olan platformu sağlar. Bir başka deyişle; bir yazılım geliştiricinin belirli bir yazılımı geliştirebilmesi için uygun donanıma, yazılıma ve çeşitli bileşenlere ihtiyacı vardır. Bütün bunların hizmet sağlayıcısı tarafından sağlanması ile her yerden ulaşılabilen hazır bir platforma ulaşılabilmektedir. Bu da hem zamandan hem de maliyetten tasarruf anlamına gelmektedir.
Bir program geliştirici tasarladığı programı geliştirmek için önce spesifik bir işletim sistemine (Windows, Linux vb.) sahip olmalıdır. Elbette kullanmış olduğu bilgisayarın donanımı da kullanacağı işletim sistemi ile çalışabilecek konfigürasyonda yapılandırılmalıdır. Donanım ve işletim sistemine sahip olduktan sonra bu işletim sistemi üzerinde çalışacak geliştirme araçlarına (Visual Studio, Java, C, Delphi vb.) ihtiyaç duyacaktır. Bunun yanında bu geliştirme araçlarının ihtiyaç duyacağı veritabanı da (SQL, MySQL vs.) sağlanmalıdır. Bütün bunların kişi tarafından sağlanması büyük bir emek ve maliyet getirecektir. Bu bağlamda PaaS oldukça verimli bir platform olarak düşünülmektedir. PaaS yapısında kişi istediği işletim sistemi üzerinde istediği araçları seçerek doğrudan asıl amacı olan uygulama geliştirmeyle uğraşabilecektir.
Uygulama geliştiriciler tarafından Web üzerinden geliştirilen uygulamalara şirket çalışanları da yine Web üzerinden ulaşabileceklerdir. Böylece zaman ve mekan bağımsız olarak geliştirilen uygulamalar yine aynı mantıkla erişime açılmış olacaklardır.
PaaS hizmetinin özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz:
PaaS bir platform olduğu için içerisinde hem işletim sistemlerini hem de bu işletim sistemleri üzerindeki uygulamaları barındırır. Bu yapısıyla değerlendirildiğinde Bulut Bilişim (Cloud Computing) sistemi içerisinde SaaS (Software as a Service) yapısını da içine almaktadır. Bir başka deyişle; Bulut Yazılım Hizmeti, Bulut Platform Hizmeti’nin üzerinde çalışmaktadır.
PaaS hizmeti sunan kurum ve kuruluşlardan bazıları ise şöyle:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Tablo 2. Bazı IaaS (Infrastructure As A Service) (Bulut Altyapı) Hizmet Sağlayıcıları
IaaS (Bulut Altyapı Hizmeti)
Bir kurumun ihtiyaç duyacağı bütün donanım, ağ ekipmanları ve depolama birimlerini ifade eden hizmet olarak bilinmektedir. Özellikle günümüzde bir veri merkezini yapılandırmak epey maliyetli olabilmektedir. Bir veri merkezi yapılanmasında dikkat edilmesi gereken çok farklı değişken bulunur. Öncelikle veri merkezinin kurulacağı yerleşkenin belirlenmesi oldukça önemlidir. Veri merkezinin kurulacağı ülkenin ve şehrin fiziksel ve stratejik konumu bu konuda belirleyici olabilmektedir. Örnek olarak deprem ya da sel bölgesinde bulunan bir veri merkezi her an bir felakatle karşı karşıya olarak kabul edilebilir. Yerleşim birimine karar verildikten sonra veri merkezi içerisinde kullanılacak elektrik hizmetinin kalitesi ve ihtiyaçları karşılayabilme seviyesi önem kazanır. Bu aşamadan sonra karar verilmesi gereken elbette veri merkezi içerisinde kullanılacak donanımların maliyeti ve yönetimidir. Sunucular, bu sunucuların bağlantı kuracağı depolama birimleri ve birbirleriyle ya da başka veri merkezleri ile haberleşmek için kullanılacak ağ ekipmanları birer maliyet unsurudur. Bütün bunların yanı sıra veri merkezinin sürekli ayakta kalabilir durumda olmasının garanti altına alınıyor olması gerekmektedir. Bu sebeple bir çok şirket birincil veri merkezlerinin yanı sıra başka bir ülke ya da şehirde ikincil veri merkezleri kurmakta ve kritik sunucularını bu iki merkez arasında senkronize etmektedir. Bu sayede veri merkezlerinden birinde bir felaket meydana geldiğinde ikincil veri merkezinin talepleri karşılaması sağlanmaktadır.
Bütün bu unsurların doğurduğu bir gereksinim olarak düşünüldüğünde IaaS, kurumların bu sorumluluklarını IaaS Hizmet Sağlayacı’larına bırakma ihtiyacı hissetmesine sebep olmaktadır. IaaS Hizmet Sağlayıcıları da sundukları fiziksel ve sanal mimariler (Physical and Virtual Environment) ile hzimetlerini sunmaktadırlar. Bu sayede kurumlar, kurum içerisindeki bilgisayarların ve uygulamaların yönetimini uzaktan (Web üzerinden) sağlamaktadırlar. Son zamanlarda oldukça bahsedilen Sanallaştırma (Virtualization) teknolojileri de bu yapı içerisinde oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Veri merkezi sağlayıcıları (IaaS Providers) kendi bünyelerindeki fiziksel sunucuların üzerlerinde sanal mimari koşturmaktadırlar. Bu sayede örneğin bir fiziksel sunucuyu 3 tane sunucu gibi kullanabilmekte ve bu 3 sunucuyu ayrı ayrı 3 kuruma tahsis edebilmektedir. Elbette bu 3 sanal sunucu birbirinden tamamen izole edildiği için herhangi bir güvenlik sıkıntısı oluşturmamaktadır. Böylelikle yüzlerce fiziksel sunucuya sahip olan Iaas Hizmet Sağlayıcıları aslında binlerce sunucuyu kurum ve kuruluşlar için kiralamaktadır.
Resim 6. Örnek Sanallaştırma Mimarisi
Sanallaştırma mimarisine kısaca değinecek olursak; bir sunucu donanımı üzerindeki katmanların çeşitli sanallaştırma teknolojileriyle birbirinden bağımsız alt katmanlara ayrılması ifade edilmektedir. Bu sayede bir tek donanım ile aslında birden fazla sunucu teorik olarak kullanılabilmektedir.
IaaS yapısında sunucuların yanı sıra depolama birimleri (storage) ve ağ ekipmanları da yer alır. Böylece komple bir veri merkezini oluşturan öğeler önceden tahsis edilmiş olur. Kurumlara düşen ise yalnızca bu sanal veri merkezlerini kiralamak ve uzaktan (Web) bu yapıyı yönetmektir.
Resim 7. IaaS (Infrastructure As A Service) Yapısı
IaaS hizmeti sunan kurum ve kuruluşlardan bazıları ise şöyle:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Tablo 3. Bazı IaaS (Infrastructure As A Service) (Bulut Altyapı) Hizmet Sağlayıcıları
Diğer Bulut Bilişim Hizmetleri
Bulut Bilişimi farklı katmanlar ile tanıdığımıza göre artık büyük resmi bir kere daha hatırlamakta fayda var sanırım. Sunulan servislerin kişi ya da kurumlara zaman ve mekan bağımsız olarak ulaştırılmasını amaç edinen bu yapıda, her hizmetin bir katmanı olduğunu gördük. En altta donanımsal öğelerin bulunduğu IaaS (Infrastructure As A Service), orta katmanda; İşletim sistemi, veritabanı ve yazılımsal araçların bulunduğu PaaS (Platform As A Service) ve son olarak en üst katmanda, kişi ya da kurumların uygulamalarını temsil eden SaaS (Software As A Service). Tüm bu katmanlar ile farklı hizmetler farklı şekillerde hedef kitlelere ulaştırılabilmektedir.
Bulut Bilişim’in (Cloud Computing) son 1-2 yıl içerisinde oldukça önem kazanmasının ardından farklı Bulut Bilişim alt katmanları ve mimarileri de yerini almaya başladı. Yukarıda detaylarıyla açıklanan katmanların yanı sıra farklı amaçlara hizmet etmek amacıyla sunulan diğer bir katmanı da (DaaS) kısaca tanıyalım.
DaaS (Desktop As A Service) (Bulut Masaüstü Hizmeti)
Günlük hayatımızda sürekli bir koşturmaca içerisindeyiz. Evde, işte ya da seyahatte sürekli elektronik bilgiye ihtiyaç duyuyoruz. Bu da bilgilerin farklı yerlerde etkileşimden uzak kamasına sebep olabiliyor çoğu zaman. Örnek olarak; işyerimizde çalıştığımız bir hesap tablosunu daha sonra evde çalışmak üzere taşınabilir diskimize kopyalayıp evimize götürüyoruz. Evde de bu hesap tablosu üzerinde çeşitli değişiklikler yapıp yine taşınabilir diskimize kopyalayıp ertesi gün iş yerimize götürüyoruz. Bu süreç, yapılacak işin yoğunluğuna göre çok daha karmaşık ve sıkıcı olabiliyor. Kimi zaman Internet üzerinden VPN (Virtual Private Network) bağlantıları kurarak evimizden işyerimize bağlanıyoruz. Fakat bağlantı ya da yetki sorunları sebebiyle her bulunduğumuz yerde bu bağlantıları gerçekleştiremeyebiliyoruz. Bulut Bilişim Teknolojileri’nde asıl amaç işi kolaylaştırmak, yönetilebilirliği kuvvetlendirmek ve zamandan tasarruf sağlamaktır. Bu doğrultuda son zamanlarda kullanılan yeni bir teknolojiden de bahsetmek istiyorum. DaaS (Desktop As A Service) (Bulut Masaüstü Hizmeti).
Bu mimaride asıl amaç kişilerin kendi bilgisayarlarında kullandıkları yapıyı Internet ortamına taşımaktır. Çoğumuz bilgisayarımızda masaüstü simgeleriyle ulaştığımız programlarımızı, çeşitli klasörler içersinde bulunan dosyalarımızı ve kendimize özel ayarlarımızı kullanıyoruz. Bu yapının olduğu gibi Internet ortamında olduğunu düşünmek oldukça keyif verici aslında. Biraz daha açacak olursak; Internet üzerinden bir web sitesine girsek ve bu site içerisinde kendi masaüstümüzü görebilsek. Hatta hem iş hem de evde kullandığımız bilgisayardaki masaüstlerini aynı anda görebilsek hiç de fena olmaz. İşte DaaS bu temelde çalışan bir katmandır. Internetin bulunduğu her ortamda yalnızca Web sitesi aracılığıyla kendi masaüstü görünümünüze, ayarlarınıza ve dosyalarınıza ulaşabilirsiniz. Şimdi bunu canlı bir örnekle somutlaştıralım.
DaaS hizmetini veren bir hizmet sağlayıcısından örnek verelim. Bu hizmetin adı Mesh. Bu yapıda ev, iş ve diğer bilgisayarlarınızı mesh sistemine kaydediyorsunuz ve internet üzerinden ortak bir masaüstü sayesinde bütün bu bilgisayarlarınıza aynı anda dosya kopyalayabiliyor ve değişiklikleri aynı anda her tarafa gönderebiliyorsunuz. Örneğin hem işyerinizde hem de evinizde “BakiOnur_dosyalar” adlı bir klasörünüz var. Siz Mesh yapısına Internet üzerinden bağlandığınızda, orada da bir “BakiOnur_dosyalar” klasörü görüyorsunuz ve aslında bu klasör ve içindeki dosyalarda yapılan bütün değişiklikler, hem iş hem de evinizdeki bilgisayarınızın içindeki “BakiOnur_dosyalar” klasöründe gerçekleşiyor.
Resim 8. Microsoft Mesh Hizmeti ile birden fazla bilgisayarda bulunan klasörlerinizi aynı anda eşitleyebilirsiniz.
|
|
|
Resim 9. Ev bilgisayarında yapılan değişiklik iş bilgisayarında da anında uygulanıyor
Bulut Bilişim hizmetleri çoğunlukla büyük kurum ve kuruluşlar tarafından tercih ediliyor. Fakat yukarıda belirttiğim bu eğlenceli mimari, önümüzde tüm kullanım alanlarını etkileyecek bir “Bulut” fırtınasının bizi beklediğinin en canlı habercisi.
Bulut Bilişim (Cloud Computing) Hizmet Sınıfları
Bulut Bilişim Hizmetleri’nin sunumu ya da kullanımı birbirinden farklı senaryolarla gerçekleştirilmektedir. Sunulan hizmetin hedef kitlesinin ve amacının da bu noktada rolü büyüktür. Yukarıda çeşitli örneklerle ifade edilen bu hizmetleri alan kurumların ya da kişilerin, bu hizmetleri kullanış amacı, hizmetlerin sunuluş şeklini de farklılaştırmaktadır. “Bulut” kelimesi arkasında yatan anlamı hatırlayacak olursak; bir yerlerde sunulan hizmeti ifade etmektedir. Önceleri bu “bir yer” ifadesi özellikle büyük çaplı kurumlar için bir tereddüt oluşturmuştur. Bir Hizmet Sağlayıc’nın bünyesinde barındırlan çok sayıda irili ufaklı kurumun verileri ve bu verilerin güvenliğinin servis sağlayıcı tarafından korunma zorunluluğu beraberinde hizmetlerin farklı sanal duvarlar içerisinde sunulmasını sağlamıştır. Bulut Bilişim Teknolojileri’nde kullanılan “Bulut” kategorilerine bakalım şimdi de…
Public Cloud
Genel anlamıyla Bulut Bilişim yapısını oluşturmaktadır. Bütün hizmetlerin Internet üzerinden birden çok kurum, kuruluş ve bireyler arasında paylaştırılmasını ele alır.
Private Cloud
Bu yapıda kurum ve kuruluşlar, güvenlik sebebiyle, kendi hizmetlerini Internet ortamında herkesin erişimine açık olmayan özel ağlar içerisinde alırlar. Bu yönüyle daha maliyetli bir çözüm oluşturmaktadır.
Community Cloud
Bir ya da birden fazla kurumun ortak bir alanda hzimetleri paylaşmasıdır. Kendi topluluklarını oluşturan bu kurum ve kuruluşlar Internet ortamından farklı olarak kendi veri merkezlerini ortak olarak paylaşıma açarak var olan servislerini birlikte kullanırlar. Bir kurum, topluluk içindeki diğer kurumlara özel bi hizmet sağlarken, bir başka kurum yine topluluk içindeki diğer kurumlara farklı bir hizmet sunmaktadır. Böylece kaynaklarını daha az maliyetli bir çözüm ile paylaştırmaktadır.
Sonsöz
Gelişen teknolojiler, sürekli farklı mimarilerin hayatımıza girmesine vesile olmaktadır. Bulut Bilişim (Cloud Computing) teknolojisi de geleneksel teknolojilerin yerini çok kısa sürede alabilecek hızda ilerlemektedir. Bir çok hizmet dinamik bir yapıya kavuşmakta, kesintisiz ve esnek çözümlere doğru kaymaktadır. Bulut Yazılım, Bulut Altyapı, Bulut Platform ve Bulut Masaüstü derken çok yakın bir süreçte (EaaS) Everything As A Service yapısına geçiş yapmayacağımızı kim bilebilir ki!
Teşekkür ederim,
Baki Onur OKUTUCU
Merhabalar,
Powershell serisinin bu ikinci bölümünde ise ç?tam?z? biraz daha yükseltiyor olaca??z. Alias kullan?m?, de?i?ken kullan?m? ve kullanici etkile?imi sayesinde hem daha dinamik hem de daha h?zl? çözümlere ula?abilece?iz. Hadi ba?layal?m!
Bildi?imiz gibi Powershell içerisindeki komut birimleri (Command led ya da cmdled) genellikle GET, SET, NEW, ADD, REMOVE ?eklinde ba?larlar. Bu ?ekilde olmas? ö?renim kolayl??? da sa?lar. Çünkü örne?in GET komutlar? yaln?zca bilgi listelemeye yararken SET komutlar? bira konfigürasyon ya da ayar yapmak için kullan?l?r. Yine ayn? ?ekilde e?er Get-Data komutunu kullanmay? biliyorsan?z Set-Date konusunu ö?renmeniz çok ama çok kolay olacakt?r.
Öncelikle yard?m konumuzu biraz daha geni?letelim. Örne?in bütün GET komutlar?n? listelemek istedi?imizde ?u komutu kullanabiliriz:
Ayn? örne?i; SET, ADD, REMOVE vs.. için de kullanabilirsiniz. Bak?ld???nda asl?nda GET fiili ile ba?layan bütün komutlar listelenmektedir.
Peki spesifik bir ayar ile ilgili komutlar? listelemek istedi?imde ne yapmal?y?m? Bakal?m!
Bu komut ile de yaln?zca tarih ve tarih ayarlar? ile ilgili komutlar listenecektir. Listelenen komutlar? da daha önce hat?rlayaca??m?z gibi
?eklinde detayland?rabilir ve örneklendirerek ö?renebilirsiniz.
Yard?m konusunda son olarak bir komuttan daha bahsetmek istiyorum. Örne?in Pipelining kullan?m? hakk?nda yard?m almak istiyorum. Bu durumda çok basit bir ?ekilde;
komutunu çal??t?rabilir ve varsa pipe* konu/konular?ndaki yard?m içeri?ine ulasabilirsiniz.
Alias Kullan?m?:
Powershell üzerinde i?lerinizi kolayla?t?racak bir sürü unsur bulunur. Bunlardan bir tanesi de komutlar?n?z? k?saltmaya yarayan Alias’lard?r. Alias’lar varsay?lan olarak Powershell kuruldu?unda aktif haldedirler. En çok kullan?lan bir çok komut Alias’lar ile zaten k?salt?lm??lard?r. ?stenirse kullanicilar da istedikleri ba?ka komutlar? Alias olarak k?sa isimlerle tan?mlay?p kullanabilirler. Alias’lar?n ve kar??l?k geldikleri komutlar?n listesini görebilmek için:
komutu Kullan?l?r.
Yukar?daki listede de görülece?i gibi örne?in AC ya da Add-Content
koumtlar? asl?nda ayn? komuta kar??l?k gelmektedir. AC burada Alias olarak kullan?lmakta ve Add-Content
komutunun k?salt?lm?? hali olarak konumland?r?lmaktad?r.
Sizler de kendi istedi?iniz ve s?k kulland???n?z komutlar? a?a??daki ?ekilde konfigüre edebilirsiniz:
Yukar?daki örnekte Onur ad?nda bir Alias olu?turulmakta ve Get-Date komutuna k?sayol olarak yap?land?r?lmaktad?r.
Her dizimizin sonunda olaca?? gibi bu bölümü de sorularla sonland?rmak istiyorum. Yarar? olaca??n? dü?ündü?üm pratik komutlar?m?za bir bakal?m!
Elbette! J
Elbette! J
Neden olmas?n! J
cmd.exe /c c:Windowssystem32windowspowershellv1.0powershell.exe -command “& c:ScriptsBakiOnur.ps1″
Bu default de?i?kenleri ileriki bölümlerde gerektikçe kullan?yor olaca??z.
Her dizinin sonunda yer verdigim bu soru– cevap bölümünde sunulan yan?tlar?n ve örneklerin sizlere kendi isteklerinizi sorgulayabilmeniz için örnek olu?turmas? çok önemli. Lütfen bu örnekleri kendinize göre de?i?tirip farkl? biçimlerde deneyiniz. Bu sayede Powershell’in ne kadar zevkli oldugunu görecek ve kendi çözümlerinizi olu?turabileceksiniz. J
Dizimizin bir sonraki bölümünde görü?mek üzere, ho?çakal?n.
Baki Onur OKUTUCU
Bir IT profesyoneli olarak her gün defalarca yapt???m?z görevler hiç ?üphesiz bir süre sonra büyük bir külfet olabiliyor. Ne mutlu ki; Microsoft bunun fark?nda. Microsoft’un son senelerde bizlerle tan??t?rd??? bir çok uygulaman?n arkas?nda scripting deste?i var. Bunun da en büyük temsilcisi elbette Microsoft Powershell. Belki de ilk olarak Exchange Server 2007 kurulumunda bir ön gereksinim olarak tan?d?k Powershell’i. ?imdilerde ise Windows ile birlikte gelen ve her noktada i?imizi kolayla?t?ran kuvvetli bir araç. Al??t???m?z komut sat?r?n?n aksine tamamen dinamik bir araç Powershell. Exchange Server’den Hyper-V’ye, System Center ürün ailesinden üçüncü parti uygulamalara kadar her a?amada büyük bir yard?mc?dan bahsediyoruz asl?nda. O halde bu geni? yaz? dizimizde Powershell’i nas?l ele alaca??z buna bir bakal?m…
Öncelikle bu sihirli komut sat?r? biriminin yeteneklerini tan?yaca??z. Sonras?nda, farkl? modüller ile geni?letilebilen ve çok geli?mi? bir program yazmaya kadar uzanabilen yap?s?n? ele alaca??z. ?sterseniz ilk bak??ta “Powershell ile neler yapabilirim?” sorusuna ba?l?klar halinde de?inelim. ??te bir nefeste Powershell ile yap?labileceklerden baz?lar?:
Gelin ba?layal?m!
Windows Powershell ?u anda 2.0 versiyonu ile kullan?mda. Örneklerimiz bu versiyon üzerinden devam ediyor olacak. Öncelikle Powershell’in Windows 7 ve Windows Server 2008 R2 ile varsay?lan olarak geldi?ini söylemekte fayda var. Windows Vista ve Windows Server 2008 kullan?yorsan?z ise bu özelli?i aktif etmelisiniz. Program Ekle/Kald?r ilePowershell’i yükleyebilirsiniz. Unutmadan; Windows Server 2008 ve Windows Vista içerisindeki sürüm 2.0 de?il. Powershell 2.0 sürümünü a?a??daki linkten indirip kurabilirsiniz.
http://support.microsoft.com/kb/968930
Windows 7 ve Windows Server 2008 R2 kullanicilar? d???ndaki kullanicilar yukar?daki yüklemeyi yapt?ktan sonra Start Menu’ye powershell yazd???m?zda a?a??daki bile?enleri görüyoruz.
Bu bile?enleri dizimiz içerisinde gerekti?inde ele al?yor olaca??z.
Adettendir, ilk olarak me?hur “Merhaba Dünya” ile ba?layal?m!
Powershell ile yap?labileceklere minik birkaç örnek vererek ba?lamak ve sonras?nda ana ba?l?klar alt?nda derine inmek istiyorum.
Powershell’e ne kadar verirseniz o kadar geri al?rs?n?z demek yanlis olmaz. Çünkü o oldukça ak?ll?d?r ve sizi anlar J
Matematik’te oldukça iyidir!
?stedi?iniz kadar esnek olabilirsiniz!
Gördü?ünüz gibi say?larla aras? iyi olan Powershell, içerisinde entegre olan fonksiyonlarla neredeyse tüm söylediklerinizden anlar.
Biraz daha örnek…
Evet gerçekten oldukça zevkli bir ortam oldugunu söylemek istiyorum. Bir uygulama geli?tirici nas?l tamamen hayal gücü ile s?n?rl?ysa i?te Powershell ortam? içerisinde de s?n?r sizin hayal gücünüz!
Tamam peki, madem s?n?rlar? olmayan bir ortam buras?, o halde biraz daha spesifik girelim. Soru-cevap ?eklinde Powershell’i biraz daha tan?yal?m.
Get-command
Get-help get-process -full
Tab tu?u ile komutlar? tamamlayabilirsiniz.
F7 tu?u ile komut geçmi?ini görüntüleyebilirsiniz.
Get-process | get-member
Get-process | FL
Get-content onur.txt
Get-childitem -recurse
Get-process ; write-host “merhaba dünya” (komutlar aras?nda ; i?areti kullan?lmal?d?r)
Text dosyas?na komutlar? yaz?p .ps1 uzant?s?yla kaydedip powershell içerisinde çal??t?rabilirsiniz. Scriptlerin Powershell içerisinde çal??abilmesi için a?a??daki komutun bir kereli?ine çal??t?rlmas? gerekir.
Set-ExecutionPolicy unrestricted
10 soruda Powershell hakk?nda minik fikirler vermek istedim. Her dizide 10 soru-cevap ile konuyu ve örnekleri zenginle?tirmeye çal??aca??m.
Sonraki dizilerde Powershell’in derinliklerine inmek ve spesifik görevleri yerine getirebilmek üzere ?imdilik ho?çakal?n!
Client makinelerin Bitlocker ile sifrelenmeleri durumunda, kurtarma anahtar?n?n (RecoveryKey) Active Directory ortam?nda saklanmas?n? sa?layabilirsiniz. Bu sayede kullanicilar?n sifreledikleri alana ula?mak için girdikleri parolalar? veya USB belleklerini kaybetmeleri durumunda merkezi olarak anahtarlar? Active Directory ortam?nda geri ça??rabilirsiniz. Bu i?lemin yap?labilmesi için Group Policy ile BitLocker teknolojisinin aktif edilip spesifik detaylar?n?n da konfigüre edilmesi gerekiyor ki sifreleme ve kurtarma anahtarlar? Active Directory veritaban?nda tutulabilsin. Active Directory Users and Computers konsolu içerisinde bu bilgiye ula?abilmek için farkl? yollar bulunuyor. BitLocker ile anahtarlar?n merkezi olarak tutulmas? ile ilgili ayr?nt?lar? daha sonraki yaz?lar?mda payla??yor olaca??m.
E?er Windows Server 2008 R2 bir sunucuya sahipseniz ya da Windows 7 üzerinden yönetim gerçekle?tiriyorsan?z bu durumda bir eklenti yüklemenize gerek kalm?yor. Tek yapman?z 2008 R2 için gereken Server Manager / Features / Remote Server Administration Tools / BitLocker / BitLocker Recovery Key Password Viewer özelli?ini yüklemek . Windows 7 için ise Add Remove Program alt?ndan ayn? arac? yükleyebilirsiniz.
Bu yüklemenin ard?ndan Active Directory Users and Computers içerisinde Domain üzerine t?klay?p Actions menüsüne geldi?inizde Find Bitlocker Recovery Password bölümünün olu?turu?unu görebilirsiniz.
E?er Windows Server 2008 veya Windows Vista ile çal???yorsan?z bu durumda yukar?da bahsetti?im arac? kendinizin indirmesi ve kurmas? gerekiyor. Bu arac? da a?a??daki linken bulabilirsiniz.
Active Directory BitLocker Recovery Password Viewer
BitLocker ile ilgili Diger yararl? araç ve dökümanlar için a?a??daki linklere bir göz atman?zda fayda var.
BitLocker Drive Preparation Tool
Windows 7 Walkthrough: BitLocker and BitLocker to Go
Windows BitLocker Drive Encryption Design and Deployment Guides
“Teknik Topluluklar Bulu?uyor” temas? alt?nda Microsoft Türkiye’de verdigimiz seminerlerden biri olan bu seminerde de Windows Server 2008 R2 ve Windows 7′ye ili?kin yeni özelliklere ve demolara yer verdim. Kaç?ranlar için i?te seminer videosu!
http://vimeo.com/11357724
Bili?im Profesyonlelleri, Mauriutus’a gitmek için i?te size f?rsat! Orta Do?u bölgesindeki bili?im profesyonelleri için düzenlenen yar??maya vakit kaybetmeden kat?l?n, çekili?in ard?ndan adaya giden ?ansl? siz olun!
Yar??maya kat?lmak üzere izleyece?iniz ad?mlar için adresine t?klay?n: 1. ad?m? gerçekle?tirdikten sonra 2. ad?mdaki seçeneklerden (facebook ya da codeplex) sadece bir tanesini yapman?z yeterli.
Yar??man?n sonucunda 3 kazanan olacak: Facebook’taki en popüler video/resim giri?i; en popüler Codeplex projesi ve; ba??ms?z bir jüri taraf?ndan seçilecek Facebook sanatç?s? 
Yar??may? facebook’tan takip etmek için adresine t?klay?n.
?imdi s?ra sizde: Yarat?c? olun ve adaya giri? f?rsat?n? kaç?rmay?n! Son kat?l?m tarihi 30 Nisan 2010, ?ansl? bili?im profesyonelleri 3 May?s 2010′da aç?klanacak.
Herkese bol ?ans!
“Teknik Topluluklar Bulu?uyor” ad? alt?nda düzenledi?imiz seminerler zincirinin bir halkas?n? da bugün Microsoft ?stanbul Ofisi’nde gerçekle?tirdik. Benimle beraber 3 MVP olarak sahne ald???m?z seminerde ben Windows Server 2008 R2 ve Windows 7 ile gelen yeni Group Policy özelliklerinden bahsettim. Oldukça yo?un bir kat?l?mc? kitlesinin izledi?i seminer teknik olarak oldukça yüksek seviyedeydi (Level 300- 400). Seminere ait video görüntülerini önümüzdeki günlerde burada payla??yor olaca??m. Seminere fiziksel olarak kat?lamayan ki?iler de Live Meeting sayesinde görüntülü ve sesli olarak sunumu takip etme olana?? buldular. Destekleri için Microsoft Türkiye ekibine Tesekkür etmek istiyorum.
Siz de a?a??daki linkten seminerin sunum kayd?na ulasabilirsiniz.
Bu adrese girdi?inizde “Kay?t Ol” butonuna basarak kayd?n?z? yapt?r?n. Bunun sonras?nda download linkine ula?abiliyor olacaks?n?z. ?yi Seyirler!
Windows 7 ‘nin en önemli 5 özelliginden biri olarak kabul edebilece?im BranchCache sayesinde uzak ofisler aras? yap?lan dosya transferlerinin h?zl? ve efektif bir ?ekilde yap?lmas? sa?lan?yor. Band geni?li?ini efektif olarak kullanmak amac?yla uygulanan bu teknoloji ile uzak ofisler aras? yap?lan dosya transferlerinin merkezi sunucular ya da dosyalar? transfer eden kullanici bilgisayarlar? üzerinde “Cache” olarak tutulmas? ve yeni dosya transferleri yap?lmak istendi?inde transferin lokal olarak tutulan Cache bilgisi üzerinden teslim edilmesi sa?alan?yor. Hosted Cache Mode ve Distributed Cache Mode seçenekleriyle kullan?labilen BranchCache ile ayn? dosyalar?n ofisler aras?ndan defalarca transfer edildi?ini dü?ünürsek ciddi oranda a? trafi?ini optimize etti?ini ve band geni?li?inde tasarrufu sa?lad???n? söyleyebiliriz.
Yaln?zca Windows 7 ve Windows Server 2008 R2 üzerinde kullan?labilen bu teknoloji ile ilgili olarak geçti?imiz günlerde önemli bir dizayn rehberi yay?nland?. Bu dosyaya a?a??daki linkten ulasabilirsiniz.
BranchCache Design Guide
BranchCache ile ilgili olarak daha önce yay?nlanan dökümanlara a?a??daki linklerden ulasabilirsiniz.
BranchCache Deployment Guide for Windows Server 2008 R2 and Windows 7
BranchCache Technical Overview
BranchCache Executive Overview
BranchCache Early Adopter’s Guide
Windows Server 2008 R2 ile birlikte emektar Terminal Server ismi tarihe kar??t?. Yerini Remote Desktop Services’e b?rakan Terminal Server mimarisi, Windows 7 ve Windows Server 2008 R2 içerisinde çok ciddi yeniliklere yer veriyor. Gerek görselli?i, gerek optimizasyonu ve gerekse sanalla?t?rma gibi teknolojilerle uyumlu çal??mas? ile ad?ndan s?kl?kla bahsettiriyor. Remote Desktop Services’in Windows 7 ve 2008 R2 içerisindeki performans?n? artt?rmaya yönelik haz?rlanan rehbere a?a??daki linkten ulasabilirsiniz.
Mark Russinovich ve Bryce Cogswell taraf?ndan geli?tirilen bu ufak araç ile kulland???n?z fiziksel platformlar? VHD’ye (Virtual Hard Disk) dönü?türebilirsiniz. Böylece elde etti?iniz bu .vhd uzant?l? sanal disklerinizi Hyper-V sunucunuz üzerinde kullanarak sunucular?n?z? sanalla?t?rabilece?iniz gibi Windows 7 içerisine de do?rudan do?ruya mount edebilirsiniz. Windows 7 Vhd mount özelli?i hakk?nda daha fazla bilgi
Bu ve bunun gibi birçok arac?n ücretsiz olarak payla??ld??? Sysinternals ailesine ula?man?n en kolay yolu nerede olursan?z olun, hangi network’de olursan?z olun \\live.sysinternals.com\tools yoluna göz atmak.
Microsoft’un Enterprise masaüstü sanalla?t?rma arac? olan Med-V ile sanal isletim sistemlerini gerçek ortam?n?za entegre edebilir, h?z, güvenlik ve verimlili?i ayn? anda ya?ayabilirsiniz. Microsoft’un geçti?imiz günlerde yay?nlad??? ad?m ad?m Med-V kurulum rehberine a?a??daki linkten ulasabilirsiniz.
Microsoft, Desktop Optimization Pack 2009 ile masaüstü yönetimi için yüksek kaliteli uygulamalar? bir arada sunuyor. Özellikle masaüstü sanalla?t?rma, uygulama sanalla?t?rma, envanter yönetimi, hata izleme gibi önemli görevleri yürütmek için tasarlanm?? olan paket, kendi içerisinde 6 farkl? araç içeriyor. Bu araçlar ve i?levleri ise ?öyle:
Microsoft Enterprise Desktop Virtualization 1.0 (Med-V):
Sanal bilgisayarlar?n istemci bilgisayarlara deploy edilmesi ve merkezi olarak sanal disk imajlar?n?n yönetilebilmesini sa?layan yap?y? sunuyor. Bu sayede büyük yap?larda farkl? istemci ve donan?m tiplerinde bile geriye dönük uygulamalar?n ve uygulama uyumlulul?unun sa?lanabilmesi mümkün oluyor.
Microsoft Diagnostic and Recovery Toolset 6.0 (DaRT):
?stemcilerde meydana gelen olas? problemlerin h?zl? çözümünü amaçlayan bu uygulama kendi içerisinde bir çok ufak ama kullan??l? araç bar?nd?r?yor. Bunlar:
|
· Disk Commander · ERD Registry Editor · Standalone System Sweeper* · ERD Commander · ERD Help · LockSmith · Crash Analyzer · Explorer · File Search · File Restore · Hotfix Uninstall |
· System Information · TCP/IP Config · Map Network Drive · Solution Wizard · Services & Drivers · Disk Management · Disk Wipe · Event Viewer · Autoruns · Zip/Unzip · System File Repair |
Microsoft Application Virtualization for Desktops 4.5 (App-V):
MDOP ailesinin belki de en çarp?c? ö?elerinden biri olan App-V ile bir platform üzerinde farkl? platformlara ait uygulamalar?n kullan?lmas? sa?lanabiliyor. Örne?in Windows XP üzerinde ayn? anda hem Office 2000 hem Office 2003 ve hem de Office 2007′yi kullanabilirsiniz. En güzel yanlar?ndan biri de bu uygulamalar?n hiç birisinin istemci bilgisayar üzerine yüklenmiyor olmas?. Bu sayede istemciler h?zl? bir ?ekilde sunucu üzerinde sanalla?t?r?lm?? uygulamalar? kullanabiliyorlar. Daha önceleri SoftGrid ismiyle sunulan bu uygulama sanalla?t?rma arac? MDOP 2009 ile App-V ismini ald?. Yeni nesil Windows 7 üzerinde kullan?labilen Virtual Windows XP Mode seçene?i de buna benzer bir çözüm sunuyor. App-V’nin buradaki fark? ise merkezi olarak bütün istemciler için çözüm olu?turabiliyor olmas?.
Microsoft Advanced Group Policy Management 3.0:
MAGPM 3.0; geli?mi? Group Policy seçenekleriyle, özellikle yetkilendirme, yönetim ve delegasyon gibi konularda önemli art?lar sunuyor.
System Center Desktop Error Monitoring 3.0 SP1:
A? içerisindeki bilgisayarlar?n hata takibi ve yönetimini merkezi olarak yapmak için kullan?lan bir araç. System Center ailesinin bir ferdi olan DEM, özellikle istemci bilgisayarlarda meydana gelen hatalar?n izlenebilmesi için oldukça kullan??l? bir araç.
Microsoft Asset Inventory Service:
Kurulu yap?n?z içerisinde detayl? bir envanter ç?karma fikrinizi gerçekle?tirebilmeniz için tasarlanm?? bir araç. Oldukça yararl?.
Microsoft’un çok amaçl? envanter ve planlama arac? olan Microsoft Assessment and Planning Toolkit, art?k 4.0 sürümüyle Windows 7 ve Windows Server 2008 R2 deste?i de sunuyor.
Araç içerisinde Discovery and Readiness ad?n? ta??yan özellik ile a? içerisinde bulunan bütün bilgisayarlar hakk?nda geni? bilgiler edinmek mümkün oluyor. Ortam içerisinde Windows 7, Windows Vista ya da Windows Server 2008 R2 destekleyebilecek olan bilgisayarlar da otomatik olarak taranabiliyor. Böylece donan?msal maliyetlerin planlanmas?, yat?r?m süreçlerininn efektif olarak yap?land?r?labilmesi mümkün oluyor. Yeni sürümle gelen baz? özellikler ise ?unlar:
Arac? indirmek için a?a??daki linki kullanabilirsiniz.
Windows 7′nin network konusundaki geli?imlerinden biri olan DirectAccess sayesinde lokasyon ba??ms?z lokal a?a ba?lanabilmek mümkün olabiliyor. Herhangi bir VPN ba?lant?s?na gerek kalmadan bilgisayar seviyesinde yap?lan sertifika tabanl? kimlik do?rulama ve ba?lant? ile bilgisayar aç?l?r aç?lmaz lokal a?a ba?lant? gerçekle?tirilebiliyor. Böylece ikinci bir ba?lant? kurma ve kimlik do?rulama sürecinden geçme gere?i bulunmuyor. Bu teknoloji için uzak istemcinin ba?lant? kuraca?? bir DA Server’a (Direct Access Server) ba?lanmak gerekiyor. DA sunucunun arka planda entegrasyon içinde bulundu?u Active Directory ve NPS (Network Policy Server) ile bu yap? tamamlan?yor. Sadece Windows 7 istemcilerle ve Windows Server 2008 R2 sunucularla kullan?labilen bu özellik için a?a??daki ekipmanlara ihtiyaç duyuluyor.
Mobilitenin geli?mesi ile uzak a?lara ba?lanmak art?k HAYATIm?z?n önemli bir parças? haline geldi. Eskiden bilgisayar?m?z?n fiziksel olarak ba??na geçemedi?imizde i?lerimizi de yapamayaca??m?z? bilirdik. Elbette geli?en teknoloji ve internet ile birlikte mobil hayata da “evet” dedik. Art?k standart halini alan geni? a? ba?lant?lar?, mobil cihazlar, bilgisayarlar ve kablosuz teknolojilerle hepimiz sanal dünyan?n ö?eleri haline geldik, birer nefes alan “client” olduk diyebiliriz.
?imdi bu fantastik öyküden biraz uzakla??p Windows 7′nin etkileyici a? özelliklerinden biri olan VPN Reconnect özelli?ine bir göz atal?m.
Uzak ba?lant?lar?n ve ba?lant? h?zlar?n?n artmas? ile ra?bet bulan VPN (Virtual Private Network), ço?u ?irket çal??an? ve bili?im profesyoneli taraf?ndan kullan?l?r hale geldi. VPN’nin çal??ma mant???nda; bir tünel vas?tas?yla internet ba?lant?s?n? kullanarak hedef a? geçidine ba?lanmak ve kimlik do?rulama sürecinden geçtikten sonra özel a?a (private network) ba?lanmak vard?r. Böylece ?irket içerisinde gibi hareket ederek kaynaklara eri?mem mümkün olur.
Windows Server 2008 R2 ile gelen ve Windows 7 ile desteklenen VPN Reconnect özelli?i ise varolan VPN teknolojisini, yüksek ba?lanabilirlik ve geli?mi? güvenlik ile birle?tiriyor. Yap?lan bir ba?lant?n?n herhangi bir sebeple kopmas? ya da eri?ilemez hale gelmesi durumunda VPN ba?lant?s? arka planda ask?ya al?narak sorun çözülene dek bekletiliyor.
 |
?nternet ba?lant?s? onar?ld???nda ve sa?l?kl? bir ba?lant?ya yeninden kavu?uldu?unda ise herhangi bir aksiyon almaya gerek kalmadan VPN ba?lant?s? yeniden kurularak aktif hale getiriliyor. Böylece yeniden ba?lant? kurmaya gerek kalm?yor.E?er birden fazla ba?lant?ya sahip iseniz ve bu ba?lant?lardan herhangi bir tanesi kopmu?sa normal ?artlarda VPN ba?lant?n?z da kopacakt?r. VPN Reconnect özelli?i ile ise farkl? bir internet ba?lant?s? kurulmu? olsa bile VPN ba?lant?s? yeniden aktifle?tirilebiliyor.
VPN tipi olarak yeni bir teknoloji olan IKEv2 teknolojisi kullan?l?yor. IKEv2 teknolojisi ile daha dü?ük band geni?li?i kullan?l?yor. Daha az mesaj ve ba?l?k bilgisi kullan?lmas? sayesinde de daha h?zl? bir ba?lant?ya izin veriyor. |
Fiziksel bir ba?lant? zorunlulupu gerektiren domain join i?lemi kimi zaman s?k?nt?lar olu?turmu?tur. Ba?lant?n?n olmamas?, network alt yap?s?n?n henüz kurulmam?? olmas?, yeni bir yap?lanma ya da server de?i?ikli?i gibi nedenlerle Domain Controller’a ba?lanamayan client bilgisayarlar?n domain’e join olabilmeleri de mümkün de?ildi. Windows Server 2008 R2 ile beraber gelen Offline Domain Join özelli?i ile Windows 7 client bilgisayarlar?n Domain Controller ile ba?lant?lar? olmasa bile belirtilen spesifik bir domain’e join olabilmeleri sa?lanm?? oluyor.
djoin.exe arac? sayesinde olu?turulan konfigürasyon dosyas?n?n client bilgisayarlar üzerine yüklenmesi ile offline olarak da join i?lemi gerçekle?tirilebiliyor. Öncelikle join.exe komut sat?r? uygulamas? domain controller üzerinde çal??t?r?larak domain ve join olacak bilgisayar?n bilgilerinin domain üzerine kaydedilmesi sa?lan?yor. Bu i?leme “provisining” deniyor. Bu sayede offline olan client bilgisayara ait bilgiler domain üzerine kaydedilebiliyor. Sonras?nda olu?turulan .txt dosyas? client bilgisayar üzerinde yine djoin.exe komut sat?r? uygulamas? arac?l???yla client üzerine yükleniyor. Böylece client Domain Controller’a ba?lanmadan domain’e join olmus oluyor.
Djoin.exe komutu hem server ve hem client taraf?nda kullan?lan bir komut fakat elbette komutun kullan?m ?ekli farkl?l?k gösteriyor. Provisining islemi icin /PROVISION parametresi ve buna ba?l? alt parametreler kullan?l?yor. Client taraf?nda ise /REQUESTODJ parametresi ve buna ba?l? alt parametreler kullan?l?yor. ?imdi öncelikle djoin.exe arac?n?n parametreleriyle birlikte kullan?m ?ekline bir göz atal?m.
Yorumlar